سایت رسمی حجت الاسلام سید رضا اکرمی

۱ ـ از آفت های مهم فرد و جامعه دین و سیاست اخلاق و اعتقاد امامت و عدالت بی انصافی است که همه امور در معرض این آسیب و آفت قرار دارند و هر کس دچار آن شود با راحت و استراحت اخلاق و ایثار ایمان و اعتقاد فاصله دارد که امام علی علیه السلام فرمود : « الانصاف راحه » را حتی در انصاف تامین می شود. و در بیان دیگری فرمود : هر کس از انصاف فاصله بگیرد از همه گونه امکانات خداوند ممنوع خواهد شد و بهره مند نخواهد گشت .
البته روشن است که گروهی خاص نمی توانند وارد میدان انصاف شوند چون « نیکوکار » از « فاجر » و « عالم » از « جاهل » « لاینتصف البر من الفاجر ولاینتصف عالم من جاهل میزان الحکمه » و کریم از فرد پست .
در هر حال بدانیم بی انصافی مانع دریافت راحت و رحمت وفضیلت و عدالت خواهد بود و انصاف بستر ساز عدالت و امانت و راحت و رحمت می گردد.
۲ ـ بی انصافی که آسیب فردی و عمومی است می تواند از همه معیارهای زندگی از قبیل « عقل تجربه اخلاق قانون عدالت عرف مقبول را بهم بریزد و هیچ چیز در جای خود قرار نگیرد. در نقطه مقابل انصاف است که بسترساز قرار گرفتن امور در جای خود می باشد. انصاف در پذیرش خدا و تسلیم وی شدن انصاف با مردم که تعامل و تفاهم و تعاون را با خود دارد که امام علی علیه السلام می فرماید : « انصف الله و انصف الناس من نفسک و من خاصه اهلک و من لک فیه هوی من رعیتک فانک الا تفعل تظلم » (۱ ) انصار را درباره خدا و مردم و نزدیکان و هر کس که به نوعی دوست می داری بکار گیر و مراعات نما که در غیر این صورت به خود ستم رواداشته ای .
۳ ـ موضوع انصاف و بی انصافی در مورد افراد جایگاه متفاوت و کاربرد متفاوت دارد . امام علی علیه السلام می فرماید : « الانصاف زین الامره غرر » انصاف زینت و زیور امیران و زمامداران است . امارت و مدیریت با انصاف آراسته می گردد در سخن دیگری می فرماید : « الانصاف شیمه الاشراف » انصاف خوی و سجیت اشراف و بزرگان می باشد. بزرگی و بزرگواری در این است که انصاف در همه حال مورد توجه باشد. در نقطه مقابل اگر والیان و حاکمان و متصدیان جامعه ای از صفت ارزش مند انصاف بی بهره باشند در قضاوت و داوری در معاشرت و مجالست با دیگران بی انصاف گردند آنگاه چه حالت و وضعیتی بوجود خواهد آمد و جامعه بکجا خواهد رفت . امام می فرماید : « من منع الانصاف سلبه الله الامکان غرر » هر کس از انصاف جداگردد خداوند او را از هر امکان و بستر مناسب کار و فکر بی بهره خواهد ساخت .
۴ ـ در بحثی این موضوع را داریم که « لک شی زکوه » هر چیزی زکاتی دارد و به تفصیل آن را شرح داده اند و همانند علم که زکوه آن نشر علم است زکوه بدن روزه داری است امام علی علیه السلام که نمونه های مدیریت فرماندهی سکوت و خانه نشینی را در زندگی ۶۳ ساله وی داریم می فرماید : « زکوه القدره الانصاف » زکات قدرت « مالی سیاسی نظامی » در این است که با دیگران با انصاف برخورد کنیم و تعامل با مردم بر اساس انصاف باشد. اگر مسئولی این موضع را رعایت ننماید بی انصافی خواهد بود و با بی انصافی آن را از دست خواهد داد.
۵ ـ معنای انصاف و بی انصافی در این است که آنچه برای خود می پسندیم برای دیگران روا بداریم و آنچه برای خود روا نمی داریم برای دیگران نیز روانداریم . در رفتارهای اجتماعی اگر خوش خلقی و خوش برخوردی را برای خود می پسندیم برای دیگران نیز بکار بندیم و از تندخویی و کج خلقی با دیگران فاصله بگیریم انصاف و بی انصافی یعنی همین .اگر در داد و ستد اقتصادی صداقت و امانت و عمل به وعده را درباره خود روا می داریم درباره دیگران نیز بکار بندیم و گر نه بی انصاف خواهیم بود.
در مدیریت سیاسی و اجتماعی هر توقع و انتظاری که از دیگران داریم هنگام به قدرت رسیدن همان را عملی سازیم . روزی در جلسه ای به آقای دکتر احمدی نژاد در حضور جمعی گفتم : آقای احمدی نژاد روزی شما شهردار بودی و آقای خاتمی رئیس جمهور و اکنون شما رئیس جمهوری و آقای قالیباف شهردار است هر نوع رفتار و تعامل را در آن زمان متوقع بودی حال آن رابکار بند انصاف و بی انصافی صفت ناشناخته و دشوار و معماگونه نیست و دستاوردهای آن کاملا ملموس و محسوس می باشد آنچه برای خود روا می داریم برای دیگران روا داریم این یعنی انصاف و عکس آن یعنی بی انصافی .
۶ ـ انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی در طول سه دهه عمر خود صحنه آزمون برای انصاف و بی انصافی و طرفداران آن و مخالفان آن بود. برخی بدرستی خود رانشان دادند که با انصاف اند آنانکه زحمات و خدمات دیگران را ارج نهادند و گرامی داشتند خادمان را یاد کردند و محترم شمردند و برخی بی انصافی کردند که اعتنایی به زحمات و خدمات دیگران ننمودند و یادی نکردند و حتی خدمات و زحمات آنان را مخدوش معرفی نمودند و مورد بی مهری قرار دادند. بدانیم که تاریخ انقلاب همه را یادداشت می کند و ثبت و ضبط می نماید و چاپ شده در دسترس دیگران قرار می دهد. بدانیم هیچ چیزی در این جهان گم نمی شود و مخفی و پوشیده نمی ماند و روزی فاش می گردد و به اطلاع مردم می رسد و سخت تر روز قیامت است و صحنه اجرای عدالت خداوندی که خدای ناکرده حسرت دارد و سرافکندگی در حضور مردم .
پاورقی :
۱ ـ نهج البلاغه نامه ۵۱
سیدرضا اکرمی

لینک